Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2016

Το λατινικό ρήμα
Εισαγωγή

1.Τα ρήματα στη λατινική γλώσσα χωρίζονται σε τέσσερις συζυγίες που διαφέρουν ελάχιστα ως προς την κλίση τους.Επίσης έχουν δύο φωνές,ενεργητική και παθητική, και δεν σχηματίζουν διπλούς τύπους (εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις).
2.Οι αρχικοί χρόνοι των ρημάτων στα λατινικά είναι τέσσερις και από αυτούς παράγονται οι υπόλοιποι χρόνοι με μια σταθερή διαδικασία προσθέσεως προσφυμάτων και καταλήξεων.
Στη λατινική ο αόριστος και ο παρακείμενος ταυτίζονται.
Λειτουργεί όμως κανονικά ο συντελεσμένος μέλλοντας,χρόνος που σπανίως χρησιμοποιείται στην αρχαία ελληνική.
3.Οι εγκλίσεις στη λατινική είναι τρεις:η οριστική,η υποτακτική και η προστακτική.
Η οριστική χρησιμοποιείται ευρέως και είναι η πιο συνηθισμένη έγκλιση.Η υποτακτική είναι πολύ σημαντική για τις δευτερεύουσες προτάσεις,ενώ η προστακτική χρησιμοποιείται σπάνια.
4.Απαρέμφατο και μετοχή δεν έχουν όλοι οι χρόνοι.Το απαρέμφατο χρησιμοποιείται συχνά στη λατινική αλλά η μετοχή όχι.
5.Τέλος στα λατινικά υπάρχει ένας τύπος αρχικού χρόνου που λέγεται σουπίνο και μας βοηθάει να σχηματίσουμε τις μετοχές του ενεργητικού μέλλοντα και του παθητικού παρακειμένου.
6.Η λατινική έχει ένα βοηθητικό ρήμα το sum=είμαι
7.Οι συζυγίες στη λατινική διακρίνονται από την κατάληξη του απαρεμφάτου.
  • -are α΄συζυγία
  • -ere β΄συζυγία (θα γράφουμε πάντα μια παύλα πάνω στο πρώτο e)
  • -ere γ΄συζυγία (χωρίς παύλα πάνω από το e)
  • -ire  δ΄συζυγία

Το βοηθητικό ρήμα sum fui esse
Το ρήμα αυτό δεν έχει σουπίνο και ως εκ τούτου δεν θα έπρεπε να σχηματίζει μετοχή μέλλοντα.Κατ’ εξαίρεση όμως σχηματίζει τη μετοχή futurus από όπου βγαίνει η λέξη future στις σύγχρονες ευρωπαϊκές γλώσσες.
Η κλίση του sum
Οριστική

Ενεστώτας
sum
es
est
sumus
estis
sunt
Παρατατικός
eram
eras
erat
eramus
eratis
erant
Μέλλοντας
ero
eris
erit
erimus
eritis
erunt
Παρακείμενος
fui
fuisti
fuit
fuimus
fuistis
fuerunt/fuere
Υπερσυντέλικος
fueram
fueras
fuerat
fueramus
fueratis
fuerant
Σ.Μέλλοντας
fuero
fueris
fuerit
fuerimus
fueritis
fuerint

Υποτακτική

Ενεστώτας
sim
sis
sit
simus
sitis
sint
Παρατατικός
essem
esses
esset
essemus
essetis
essent
Μέλλοντας
futurus-a-um sim
futurus-a-um sis
futurus-a-um sit
fututi-ae-a simus
futuri-ae-a sitis
futuri-ae-a sint
Παρακείμενος
fuerim
fueris
fuerit
fuerimus
fueritis
fuerint
Υπερσυντέλικος
fuissem
fuisses
fuisset
fuissemus
fuissetis
fuissent

Προστακτική

Ενεστώτας
β΄es

β΄este
Μέλλοντας
β΄esto
γ΄esto

β΄estote
γ΄sunto

Απαρέμφατα

Εν:esse
Μελλ:futurum-am-um/futuros-as-a esse ή fore (μόνο του )
Παρακ:fuisse

Μετοχές

Εν:sens-ntis (η μετοχή αυτή όμως χρησιμοποιείται μόνο σύνθετη π.χ.praesens,absens)
Μελλ:futurus-a-um

Σουπίνο και γερούνδιο το sum δεν έχει