Σάββατο, 26 Ιουλίου 2014

Γενικές ερωτήσεις στην εισαγωγή του Λυσία "Υπέρ Μαντιθέου".

Γενικές και συνδυαστικές ερωτήσεις σύμφωνα με την αξιολόγηση του Κ.Ε.Ε.
1. Να δώσετε παραδείγματα από την καθημερινή ζωή για τον φυσικώς εύγλωττο άνθρωπο και για τον εκπαιδευμένο ομιλητή.Σε ένα σύντομο διάλογο ανάμεσά τους να γράψετε τον τρόπο ομιλίας του ενός και τον τρόπο ομιλίας του άλλου.Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι βασικές διαφορές μεταξύ τους;
2.Ποια είναι η έννοια της λέξεως "ἀγορή" όπως χρησιμοποιείται στον Όμηρο και ποια η σημερινή της σημασία;
3.Να εξετάσετε τις απόψεις που περιέχονται στα δύο παρακάτω κείμενα για την ικανότητα του ανθρώπου να μιλά ωραία και σωστά.
Πλάτωνος "Φαῖδρος",26,9 d :Αν διαθέτεις φυσική ευγλωττία ,θα γίνεις αξιόλογος ρήτορας προσθέτοντας σ'αυτήν γνώση και άσκηση.
Ισοκράτους,"Κατά Σοφιστών",15:Η ικανότητα να συνθέτει κανείς λόγους και να ενεργεί,ενυπάρχει σε εκείνους,οι οποίοι είναι προικισμένοι με φυσικά χαρίσματα και είναι εξασκημένοι με την πείρα τους.Η αγωγή και η καλλιέργεια τους καθιστά επιτηδειότερους προς την τέχνη τους και καλύτερα προικισμένους για τις αναζητήσεις τους.Εκείνους τώρα που από τη φύση έχουν προτερήματα κατώτερα,η αγωγή και η καλλιέργεια δεν θα τους κάνει ικανούς να αγωνίζονται και να κατασκευάζουν λόγους,όμως τους ίδιους θα τους αναπτύξει περισσότερο και θα τους κάνει πιο σώφρονες από πολλές απόψεις.
4.Σας δίνονται κάποια χαρακτηριστικά και κάποια ονόματα.Σε κάθε όνομα δεν αντιστοιχεί ένα μόνο χαρακτηριστικό.Συνδέστε.
  • Σόλων
  • Πίνδαρος
  • Όμηρος
  • Ηρόδοτος
  • Θεμιστοκλής
  • Περικλής
  • Κόραξ
  • Τεισίας
  • Διδάσκαλος συστηματικής ρητορικής
  • ποιητής
  • νομοθέτης
  • ιστορικός
  • πολιτικός
  • στρατηγός
  • φυσικός ρήτωρ
5.Σε ποιο επίπεδο εκπαίδευσης θα κατατάσσατε τον Ισοκράτη ως διδάσκαλο;Γιατί πιστεύετε ότι ο Πλάτων ήταν αντίθετος με τον μεγάλο ρητοροδιδάσκαλο;
6. Ο Γοργίας ο Λεοντίνος τον 5ο αιώνα π.Χ. καλλιέργησε την πολιτική και κυρίως την επιδεικτική ρητορεία.Επίσης μελέτησε την σημασία που έχει η χρήση των κατάλληλων λέξεων για κάθε κοινωνική περίσταση.Με ένα παράδειγμα από την καθημερινή ζωή σας να δείξετε την αξία αυτής της επικοινωνιακής αρχής.
7.Ο Γοργίας ο Λεοντίνος υποστήριξε ότι δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια και ο σοφιστής Πρωταγόρας είπε ότι για κάθε ζήτημα υπάρχουν δυο απόψεις με την αξίωση να είναι και οι δύο αληθείς.Σήμερα χρησιμοποιούμε συχνά τις εκφράσεις "δεν είναι όλα άσπρο-μαύρο" ή "το νόμισμα έχει δύο όψεις".Είναι συγγενείς οι απόψεις των δύο σοφιστών με τις σύγχρονες απόψεις μας και για ποιον λόγο τις αποδέχεται τελικά η κοινωνία μας;
8.Ο Πλάτων δεν απορρίπτει μόνο τους σοφιστές,απορρίπτει και τους ρητοροδιδασκάλους της Αθήνας.Ποιο κοινωνικό και πνευματικό κλίμα μπορούμε να φανταστούμε στην Αθήνα εκείνη την εποχή;
9.Η διαφωνία ρητορικής και φιλοσοφίας αποτελεί ένα πλαστό πρόβλημα ή όχι;
10.Η επίδραση των δέκα ρητόρων του καταλόγου μεταξύ τους στην αρχαία  Αθήνα.Εδώ σας δίνεται η απάντηση.
Οι Αττικοί ρήτορες που περιλαμβάνονται στον κανόνα τον οποίο συνέταξαν οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι,είναι σπουδαίοι μάρτυρες του πολιτιστικού και πνευματικού κλίματος της αρχαίας Αθήνας κατά τον 4ο αιώνα π.Χ.Ο Αντιφών ο Ραμνούσιος ήταν σύμφωνα με τον Πλάτωνα ρητοροδιδάσκαλος περιωπής ισάξιος του Πρωταγόρα και του Γοργία.Ο Ανδοκίδης συγκρίνεται με αυτόν αν και η τέχνη του θεωρείται κατώτερη.Ο Λυσίας,μαθητής του Τεισία,υπήρξε ο σπουδαιότερος λογογράφος με μεγάλο εκτόπισμα στη δικανική ρητορεία,ενώ ο Ισαίος είναι αρκετά κοντά στο ύφος του Λυσία.Ἐχει ειπωθεί ότι και ο Λυσίας και ο Ισοκράτης αφήνουν με τους λόγους τους μια αίσθηση εντιμότητας,ακόμα κι αν οι περιπτώσεις με τις οποίες ασχολούνται είναι ύποπτες. Από την άλλη οι λόγοι του Ισαίου και του Δημοσθένη προκαλούν υποψία με τον πλούτο των επιχειρημάτων τους ακόμα κι εκεί που η υπόθεση φαίνεται να είναι σωστή και στρωμένη.Ο Ισοκράτης επίσης με τη ρητορική σχολή του εξέθρεψε πολλούς πολιτικούς άνδρες και ρήτορες ενώ περιώνυμος μαθητής του υπήρξε ο Υπερείδης.Ο Δημοσθένης ήταν μαθητής του Ισαίου,ειδικού στις κληρονομικές υποθέσεις,αλλά υπήρξε και μαθητής του Ισοκράτη.Αντίπαλοι του Δημοσθένη ήσαν ο Αισχίνης και ο Δείναρχος ενώ ο Υπερείδης υπήρξε αντίπαλός του σε μια δίκη, αργότερα όμως συμφιλιώθηκε μαζί του.Μαθητής του Ισοκράτη υπήρξε επίσης ο Λυκούργος που ήρθε αντιμέτωπος με τον Υπερείδη.Γενικά λοιπόν διαπιστώνουμε ότι οι ρήτορες επιδρούσαν ο ένας προς τον άλλον και μαζί με αυτούς και οι ρήτορες που δεν ανήκουν στον κανόνα.Όλα αυτά καταδεικνύουν το υψηλό πνευματικό κλίμα και την πολιτισμική στάθμη της αρχαίας Αθήνας,αν λάβουμε υπόψη ότι ταυτόχρονα δίδασκαν οι σοφιστές και είχε ανοίξει η περίφημη σχολή του Πλάτωνα,η Ακαδημία.
11.Γιατί υιοθετήθηκαν η παθοποιία και η ηθοποιία ως χαρακτηριστικά της δράσης του ρήτορα κατά την αγόρευσή του;Σήμερα οι ομιλητές αξιοποιούν την ηθοποιία και την παθοποιία στους λόγους τους; Πιστεύετε ότι η προσωπικότητα του ρήτορα επηρεάζει το ακροατήριο και την αξιοπιστία του σ'αυτό;
12.Η τεχνική της υποκριτικής ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την εκφώνηση ενός επιτυχημένου ρητορικού λόγου.Ισχύει το ίδιο σήμερα για τον δάσκαλο,τον ιερέα,τον πολιτικό και γενικά για όποιον μιλά σε ακροατήριο;Μπορείτε να δώσετε ένα παράδειγμα από την προσωπική σας εμπειρία;
13.Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στα πλαστά και στα ιστορικά παραδείγματα;Εξυπηρετούν και τα δύο την πειστικότητα του ρητορικού λόγου;
14.Οι γνώμες,ως μέρος του ρητορικού λόγου,σημαίνουν ό,τι και σήμερα στον προφορικό ή γραπτό μας λόγο;Υποστηρίζουν την πειστικότητα του ομιλητή ή όχι;
15.Σε τι εξυπηρετούσαν τους σκοπούς ενός ρητορικού λόγου οι γνώσεις που έπρεπε να κατέχει ο ρήτορας;
16.Η μνημοτεχνική ικανότητα,η απομνημόνευση και ο παπαγαλισμός σημαίνουν το ίδιο πράγμα κατά τη γνώμη σας;
17.Ποιες ομοιότητες διακρίνετε ανάμεσα στην αρχαία ρητορική και στη σύγχρονη τεχνική επηρεασμού της κοινής γνώμης;
18.Διαβάστε την παρακάτω γνώμη του Ξενοφώντα(Απομνημονεύματα,1,14):Ξετυλίγοντας τους θησαυρούς των παλαιών σοφών ,αυτούς που εκείνοι κατέγραψαν και μας άφησαν σε βιβλία,τους εξετάζω μαζί με τους φίλους μου και αν κάτι μας φαίνεται καλό,το κρατούμε.Πιστεύετε ότι μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή αυτή στην πνευματική ζωή του σημερινού πολίτη και ότι αν εφαρμοζόταν θα ασκούνταν οι πολίτες στο να αντιστέκονται απέναντι στο υπερβολικό,το ειλικρινές,το δημαγωγικό ή το εφικτό;
19.Σήμερα η ρητορική δεν αποτελεί ξεχωριστό αντικείμενο διδασκαλίας.Μπορείτε να βρείτε τους λόγους γι'αυτό;
20.Κατά την άποψη του Πλάτωνα ο ρήτορας πρέπει να γνωρίζει καλά τα μέρη της ψυχής,(το λογιστικό,το θυμοειδές και το επιθυμητικό).Μπορείτε να καταλάβετε για ποιους λόγους;
21.Στα παρακάτω κείμενα (Κατά σοφιστών) του Ισοκράτη καταγράφονται τα προσόντα του ρήτορα σύμφωνα με τον Ισοκράτη.Να τα εντοπίσετε και να τα καταγράψετε.
  • Όλοι όσοι ασχολούνται με την αγωγή των νέων πρέπει να προσπαθούν να λένε την αλήθεια και να μη διογκώνουν τις υποσχέσεις και να τις παρουσιάζουν μεγαλύτερες από αυτό που πραγματικά μπορούν να κάνουν.
  • Πρέπει να επικρίνουμε αυτούς τους ρήτορες που δεν φροντίζουν για την αλήθεια,αντίθετα να επαινούμε αυτούς που είναι καλοί,ενάρετοι και δίκαιοι και που δεν προδίδουν τις αρχές τους.
  • Μερικοί είναι τόσο ανόητοι και θεωρούν τόσο ανόητους και τους άλλους ώστε γράφουν τους λόγους τους χειρότερα από μερικούς ανίδεους,όμως υπόσχονται ότι θα κάνουν τους μαθητές τους αξιόλογους ρήτορες και ότι κανένα επιχείρημα δεν θα τους ξεφεύγει αργότερα στα δικαστήρια.Όταν διδάσκουν τους μαθητές τους δεν δίνουν καμία σημασία στις φυσικές δυνατότητες του μαθητή αλλά ισχυρίζονται ότι θα του μεταδώσουν τη γνώση των λόγων όπως μεταδίδεται η γνώση της γραφής,χωρίς να εξετάσουν τι είναι αυτά τα δύο διαφορετικά πράγματα.