Σάββατο, 5 Απριλίου 2014

Αριστοτέλης,Πολιτικά,Ενότητα 18

Αριστοτέλης,Πολιτικά,Ενότητα 18
1.Η δομή της ενότητας
  • το πλήθος των πολλών θα πρέπει να ασκεί την πολιτική εξουσία;
  • οι πολλοί,επειδή ενεργούν συλλογικά,μπορούν να είναι καλύτεροι από τα επιμέρους άτομα,παραδείγματα.
  • σε μια περίπτωση δεν πρέπει να κυβερνούν οι πολλοί,όταν ο ηγέτης είναι ένας τέλειος άνδρας,περίπτωση εξαιρετικά σπάνια όμως.
  • η σύγκριση με τα έργα της ζωγραφικής
2.Επιχειρήματα που στηρίζουν την απαίτηση των πολλών να κυβερνούν:
  • το πλήθος που λειτουργεί συλλογικά έχει ανώτερη αρετή και φρόνηση,αθροιστικά σε σχέση με τους λίγους και εκλεκτούς,αφού το κάθε μόριο του πλήθους έχει έστω και ένα ελάχιστο μόριο από αυτή την αρετή και τη φρόνηση.Ο Αριστοτέλης πιστεύει ότι η αρετή και η φρόνηση είναι αθροίσιμα μεγέθη και ότι αν ενωθούν θα μας δώσουν έναν άνθρωπο έξυπνο και ενάρετο με όλες τις δυνατότητές του πολλαπλασιασμένες.Γι'αυτό στην κρίση για τη μουσική και την ποίηση η γνώμη των πολλών μετραέι περισσότερο από εκείνη των λίγων.Ο Αριστοτέλης δεν υποστηρίζει την καθολική εφαρμογή αυτής της λογικής.Οι εξουσίες που πρέπει να ασκούνται συλλογικά είναι η βουλευτική και η δικαστική ενώ η εκτελεστική δεν μπορεί να ασκείται από άτομα περιορισμένης μόρφωσης.Αντίθετα η γνώμη των πολλών σε ζητήματα που αφορούν τη γενική λειτουργία της πόλης είναι ευεργετική για τον ορθό τρόπο διακυβέρνησης μέσα από τη συνέλευση του λαού και την κοινή αντιμετώπιση των προβλημάτων.Η πρακτική αυτή εφαρμόστηκε στην αρχαία Αθήνα μέσα από τα συλλογικά όργανα εξουσίας όπως η βουλή των 500 και η Εκκλησία του Δήμου.Επίσης όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο,οι Αθηναίοι είχαν τη δυνατότητα να συλλογίζονται σωστά και να διατυπώνουν κρίσεις ορθές  για τα πράγματα.Ο Αριστοτέλης πιστεύει ότι το συνολο που απαρτίζεται από ανθρώπους κάποιου επιπέδου και κάποιου ήθους  αποτελεί ολότητα και όχι σωρό,σίγουρα όχι όχλο.Πιστεύει ότι ο ένας επιδρά θετικά στον άλλο και έτσι γεννιέται μια μεγάλη αρετή που αποβλέπει στο γενικό καλό της πόλης και στο ειδικό καλό του καθενός επομένως.
  • ο μόνιμος αποκλεισμός των πολλών από την άσκηση της εξουσίας μπορεί να δημιουργήσει μεγάλης έκτασης δυσαρέσκεια.
  • η εκλογή και η επανεκλογή και η πάυση της εξουσίας πρέπει να ανατίθεται στον λαό γιατί την εξουσία την κρίνει καλύτερα αυτός που την υφίσταται παρά αυτός που την ασκεί,όπως η ποιότητα ενός σπιτιού κρίνεται καλύτερα από αυτόν που το κατοικεί παρά από τον κατασκευαστή του.
  • το άτομο είναι δυνατό να καταληφθεί από πάθος ενω΄το πλήθος είναι πολύ δύσκολο να υποστεί κάτι τέτοιο,διότι πάντα θα υπάρχουν μέσα στο πλήθος κάποιοι που μπορούν να συγκρατήσουν τους υπόλοιπους.Εδώ ο Αριστοτέλης δεν φαίνεται να ανγνωρίζει την ύπαρξη της ψυχολογίας του όχλου,ίσως επειδή στην εποχή του και στην κοινωνία του ήταν πολύ σπάνιο φαινόμενο,αν λάβουμε υπόψη την πειθαρχία και τη σύνεση,γενικά, των Αθηναίων[υπήρχαν πάντοτε βέβαια και οι εξαιρέσεις].
3.Παραδείγματα που ενισχύουν τον συλλογισμό του Αριστοτέλη για την επιτυχή διακυβέρνηση από το πλήθος.
  • τα δείπνα με τη συνεισφορά των πολλών είναι πιο επιτυχή από τα δείπνα του ενός.
  • ο άνθρωπος-πλάσμα με τα πολλά χέρια και τα πόδια όπως το άγαλματου Απόλλωνα στη Σπάρτη που παριστανόταν με τέσσερα πόδια και αυτιά,οι Ερινύες και οι Εκατόγχειρες.
  • οι πολλοί είναι σε θέση να κρίνουν καλύτερα τα έργα της μουσικής και της ποίησης.
4. Η περίπτωση του ενός και αρίστου
Όταν ένα άτομο υπερτερεί σε αρετή σε σχέση με το σύνολο των υπολοίπων,μπορεί να ασκεί την εξουσία  και για τον Αριστοτέλη η ιδεώδης βασιλεία είναι το τέλειο πολίτευμα,αλλα΄γνωρίζει και ο ίδιος ότι αυτές οι περιπτωσεις είναι σπάνιες.Ωστόσο τα άτομα αυτά είναι σαν εκείνες τις τέλειες ζωγραφιές των καλλιτεχνών που φτιάχνουν μια ωραιότατη μορφή πάιρνοντας τα καλύτερα μέρη από όλους τους ανθρώπους,όπως έκανε ο Ζεύξις για τη μορφή της ωραίας Ελένης,σύμφωνα με την παράδοση.