Κυριακή, 2 Μαρτίου 2014

Οι βασικές ερωτήσεις στα Ηθικά Νικομάχεια,ενότητες 5,6,7

Οι βασικές ερωτήσεις στα Ηθικά Νικομάχεια,Ενότητα 5
Ενότητα 5
1.Ποιο είναι το κριτήριο σύμφωνα με το οποίο έχουν διαμορφωθεί οι έξεις;Ποια είναι τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί ο Αριστοτέλης και τι άλλο θα μπορούσαμε να προσθέσουμε;
Τα ευχάριστα ή δυσάρεστα συναισθήματα είναι αυτά που αποδεικνύουν ότι έχουν διαμορφωθεί τα μόνιμα στοιχεία του χαρακτήρα μας με την έννοια ότι αν αισθανόμαστε καλά με τον εαυτό μας για κάτι που κάνουμε ή που δεν κάνουμε,τότε πράγματι η έξη έχει γίνει μόνιμο και σταθερό γνώρισμα του ήθους μας και μας δημιουργεί την ανάλογη ηδονή που αρμόζει στην πράξη μας.Για παράδειγμα αν κάποιος απέχει από τις σωματικές ηδονές αλλά αυτό δεν του προκαλεί ευχαρίστηση,δεν θεωρείται σώφρων αλλά εξακολουθεί να είναι ακόλαστος,εφόσον η αποχή του αυτή του δημιουργεί δυσάρεστα συναισθήματα!Να υπενθυμίσουμε εδώ ότι ηδονή είναι (και) το ευχάριστο συναίσθημα που προκαλείται από πράξεις σύμφωνες με τον χαρακτήρα μας, που μας ικανοποιούν ηθικά και ψυχικά.Οι ηδονές του σώματος λέγονται σωματικαί ἡδοναί.Επίσης υπενθυμίζουμε ότι ο Αριστοτέλης δεν είναι υπέρ της πλήρους αποχής από τις σωματικές ηδονές, γιατί θεωρεί έναν τέτοιο άνθρωπο κακό και αναίσθητο.Είναι όμως ακόλουθος των με μέτρο ηδονών.Συνεχίζει ο φιλόσοφος με τα παραδείγματα της ανδρείας και της ακολασίας,της δειλίας και της σωφροσύνης.Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και τα δικά μας:όταν κάποιος βιώνει ευχάριστα συναισθήματα κάνοντας μια δίκαιη πράξη,τότε είναι πράγματι δίκαιος,αντίθετα όταν λυπάται γι'αυτό είναι άδικος.Όταν κάποιος βοηθά τους συνανθρώπους του και βιώνει ευχάριστα συναισθήματα,είναι πραγματικά φιλάνθρωπος,ειδάλλως είναι ατομιστής και η φιλανθρωπία του ψεύτικη.Επίσης όταν κάποιος λέει ψέμματα και νιώθει άσχημα γι'αυτό,είναι ενάρετος,ενώ αν νιώθει καλά ή και ουδέτερα , είναι φαύλος και ψεύτης.
Δεν αρκούν λοιπόν μόνο οι ενάρετες πράξεις αλλά και τα ευχάριστα συναισθήματα που προκαλούν ηθική ικανοποίηση στον άνθρωπο.
2.Ποιο είναι το περιεχόμενο της πλατωνικής αγωγής;Συμφωνούμε ή όχι;
Η πιο σωστή αγωγή είναι αυτή που μας κάνει να χαιρόμαστε με ό,τι αξίζει και να λυπούμαστε για ό,τι αξίζει.Αυτός είναι ο πιο σωστός ορισμός της αγωγής που δόθηκε ως σήμερα,αν και πολλοί ορισμοί δόθηκαν από τότε.Ο Αριστοτέλης συμφωνεί με τον Πλάτωνα και διατυπώνει την άποψη ότι τα μόνιμα στοιχεία του χαρακτήρα μας διαμορφώνονται από την παιδική και νεανική μας ηλικία και ότι το περιβάλλον του παιδιού είναι εκείνο που θα διαμορφώσει τα βασικά στοιχεία του χαρακτήρα του επεμβαίνοντας και καθοδηγώντας τον νεαρό άνθρωπο στο να νιώθει ευχάριστα για τις ηθικές του πράξεις.Επίσης ο νεαρός  άνθρωπος επιβραβεύεται για τις ενάρετες πράξεις του και αυτό του δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα και τον κάνει να θέλει να επαναλάβει τις ηθικές πράξεις,αφού το ευχάριστο συναίσθημα είναι κάτι που επιζητά κάθε άνθρωπος.Ο Αριστοτέλης επιμένει στον κεφαλαιώδη ρόλο που έχει η παιδεία στον αδιαμόρφωτο ακόμη άνθρωπο που, αν μάθει να αγαπά την αρετή από μικρός,θα συνεχίσει και στην μεγάλη ηλικία με τον ίδιο τρόπο ζωής και σκέψης.Η σύγχρονη παιδαγωγική θεωρεί ότι η αγωγή πρέπει να ξεκινά από την παιδική ηλικία και αναγνωρίζει την αξία της ηθικής επιβράβευσης.Ωστόσο υπάρχουν κάποιες διαφορές:η πλατωνική αγωγή θεωρείται κάπως αυταρχική,γιατί οι φορείς αγωγής επιβάλλουν στο παιδί κανόνες.Αντίθετα η σύγχρονη αγωγή θέλει το παιδί ελεύθερο,να διαπαιδαγωγείται από τα λάθη του και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις πράξεις του.
3.Τι χαρακτήρα δίνει ο Αριστοτέλης στην αρετή και πώς διαφαίνεται αυτός μέσα στο κείμενο;
Η αρετή έχει και εδώ κοινωνική διάσταση γιατί οι πράξεις μας συντελούνται μέσα στον ευρύτερο ή στενότερο κοινωνικό χώρο και έχουν αντίκτυπο στον κοινωνικό περίγυρο.Ο ίδιος αυτός κοινωνικός περίγυρος προσδιορίζει το πόσο ηθικές είναι οι πράξεις μας και αποδίδει τους ανάλογους ηθικούς χαρακτηρισμούς σ'αυτές.Κάθε κοινωνία αξιολογεί με τον δικό της κώδικα τις πράξεις μας και μας υποχρεώνει μέσω των φορέων αγωγής να τις ακολουθήσουμε προκειμένου η συμβίωσή μας με τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας να είναι αρμονική.