Τρίτη, 11 Μαρτίου 2014

Αριστοτέλης Πολιτικά,Ενότητα 12

Αριστοτέλης Πολιτικά,Ενότητα 12
1.Οι στόχοι της ενότητας
  • ο άνθρωπος είναι προορισμένος από τη φύση του να ζει σε πόλη και  η απομόνωση από την πόλη αντιβαίνει στη φύση του ανθρώπου.
  • η πόλη γεννήθηκε ως φυσική οντότητα και ο σκοπός της είναι η ευδαιμονία των πολιτών
2. Η πόλη είναι φυσική οντότητα κι αυτό γιατί:
α)οι πρώτες κοινωνίες από τις οποίες προήλθε η πόλη είναι αποτέλεσμα φυσικής εξέλιξης,είναι φυσικές οντότητες.
β)η πόλη είναι το τέλος,η ολοκλήρωση των πρώτων κοινωνιών.Η φύση είναι επίσης το τέλος και η ολοκλήρωση των όντων,άρα η πόλη είναι φυσική οντότητα αφού ακολουθεί την ίδια λογική με εκείνη της φύσης.
γ)κάθε ον δημιουργείται από τη φύση για να ολοκληρώσει κάποιο σκοπό που είναι κάτι το άριστο.Στόχος της πόλης είναι η αυτάρκεια που είναι κάτι άριστο.Άρα η πόλη είναι φυσική οντότητα αφού στοχεύει σε κάτι άριστο όπως και η φύση.
Στη συνέχεια ,αφού ο Αριστοτέλης θα έχει αποδείξει ότι η πόλη είναι φυσική οντότητα,θα φτάσει σε ένα άλλο συμπέρασμα:ότι ο άνθρωπος είναι ον προορισμένο από τη φύση του να ζήσει μέσα σε οργανωμένη κοινωνία.Το αποδεικνύει με τον εξής συλλογισμό:
α) ο άνθρωπος είναι συστατικό στοιχείο της πόλης η οποία υπάρχει εκ φύσεως
β)ο άνθρωπος που ζει εκτός πόλης είναι ένα ον ή ανώτερο ή κατώτερο από άνθρωπο.Για να στηρίξει τη θέση του αυτή ο Αριστοτέλης  παραθέτει τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου που ζει εκτός πόλεως.Το φυγάνθρωπο αυτό πλάσμα έχει τα χαρακτηριστικά του ακοινώνητου ανθρώπου.Άρα ο άνθρωπος που δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά είναι κοινωνικό ον,άρα πολιτικόν ζῷον.
3.Η οικία:είναι η πρώτη και στοιχειώδης κοινωνική μονάδα και δεν δημιουργείται από προαίρεση αλλά από τη φυσική αναγκαιότητα της συνύπαρξης και της συνεργασίας του άνδρα και της γυναίκας για τη δημιουργία οικογένειας και εστίας,που θα περιέχει και τα άλλα μέλη της οικογένειας αλλά και τους δούλους.Το ότι η οικογένεια είναι φυσική οντότητα αποδεικνύεται από το ότι η ένωση αρσενικού και θηλυκού γίνεται σε όλους τους φυσικούς οργανισμούς,χωρίς την ένωση αυτή η αναπαραγωγή δεν είναι δυνατόν να γίνει και η ένωση αυτή γίνεται με γνώμονα το ένστικτο και όχι αυτόβουλα.Στην ευρύτερη οικογένεια ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι ο δεσπότης από τη φύση εξουσιάζει τον δούλο και ότι ο δούλος από τη φύση του εκτελεί την πράξη για την οποία είναι προορισμένος.Στη συζυγική σχέση επίσης το αρσενικό εξαρτάται από το θηλυκό αλλά και ο δεσπότης εξαρτάται από τον δούλο του γιατί χωρίς αυτόν δεν μπορεί να υλοποιήσει τα σχέδιά του.Μια τρίτη σχέση στην οικογένεια είναι η γονική, δηλαδή η εξουσία του πατέρα πάνω στα τέκνα η οποία θεμελιώνεται στη φυσική διαφορά της ηλικίας και ασκείται με στοργή( κατά φιλίαν).
4.Η κώμη:η κώμη είναι μια κοινωνία γένους και αφού απαρτίζεται από οικογένειες είναι και αυτή φυσική οντότητα.Η κώμη δημιουργείται για την κάλυψη ευρύτερων αναγκών όπως η απονομή της δικαιοσύνης και οι θρησκευτικές ιεροτελεστίες.Η ενότητα των μελών της κώμης στηρίζεται στους κοινούς στόχους της μικρής κοινότητας και εδράζεται στους δεσμούς αίματος των μελών της,όπως βλέπουμε στην Αντιγόνη του Σοφοκλή.
5.Η πόλη:δημιουργείται από τη συνένωση των κωμών και ο αριθμός των μελών της πόλης δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ μικρός ούτε πολύ μεγάλος γιατί αν είναι μεγάλος δεν θα υπάρχει αυτάρκεια κι αν είναι μικρός δεν θα υπάρχει ασφάλεια.Οι προϋποθέσεις που θα πρέπει να υπάρχουν για να συγκροτηθεί η πόλη-κράτος είναι:
  • αυτάρκεια
  • αρκετός αριθμός κωμών
  • ύπαρξη πολιτεύματος
  • ομοιογένεια των κατοίκων
  • κοινό θρήσκευμα
  • κοινά ήθη και έθιμα
Σκοπός της πόλης είναι να εξασφαλίσει στα μέλη της το εὖ ζῆν δηλαδή την ευδαιμονία,την ηθική τελείωση,την ανώτερη κοινωνικά και ποιοτικά ζωή. Ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι η πόλη είναι φυσική οντότητα σε αντίθεση με άλλους σοφούς της αρχαιότητας αλλά και σύγχρονους φιλοσόφους που πιστεύουν ότι η πόλη και το κράτος δημιουργήθηκαν από μια σύμβαση και ένα συμβόλαιο κατά κάποιο τρόπο των ανθρώπων που την συναποτελούν.Οι σοφιστές Λυκόφρων και Θρασύμαχος πίστευαν ότι το κράτος υπάρχει συμβατικά και ότι περιορίζει την ανθρώπινη ελευθερία.Άλλοι θεωρούσαν ότι ο άνθρωπος είναι αυτάρκης από μόνος του και δεν χρειάζεται να είναι πολίτης ενός κράτους αλλά μόνου του κόσμου(κοσμοπολιτισμός).Ο Πρωταγόρας από την άλλη πιστεύει ότι οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να συνυπάρξουν από τον φόβο της άλογης φύσης και των θηρίων και ότι αυτή η συνύπαρξη δεν είναι πάντα επιτυχής.Τέλος ο σοφιστής Καλλικλής στον Γοργία του Πλάτωνα εξυμνεί τον ισχυρό άνθρωπο που είναι απαλλαγμένος από κάθε πολιτική και κοινωνική αλληλεγγύη,ανεπηρέαστος από κάθε καλό και ηθικό συναίσθημα και που δρα σύμφωνα με τις επιταγές του εγώ του.Οι αρχαίοι γενικά επέκριναν την άποψη αυτή αλλά αργότερα τη χρησιμοποίησε ο Νϊτσε στον Υπεράνθρωπό του.